U bent hier

Antwoorden op de meest gestelde vragen bij De Kerk van alle Kanten

Tijdens de live-uitzendingen van De Kerk van alle Kanten zijn er veel vragen binnengekoem van kijkers. Sommige vragen hebben we tijdens de live-uitzendingen al beantwoord, maar iedere vraagt verdient een antwoord. Daarom hieronder een overzicht met antwoorden op de meest gestelde vragen. 

Uitzending 1: Kerk in Functie (2 december)
Vragen over de uitzending:

  • Deze uitzending was sterk gericht op de herbestemming van kerkgebouwen. De reden daarvoor was dat het boek met 88 voorbeelden van herbestemming in die week verscheen.
  • Door het accent op herbestemming waren er minder mensen van de kerk zelf aanwezig dan partijen die vanuit ontwikkeling, financiering, erfgoed of ontwerp betrokken zijn bij herbestemming. 

Vragen over het boek 'Kerkgebouwen'

  • Het boek bevat allerlei voorbeelden van nieuwe functies, ook van kerk naar andersoortig gebedshuis zoals van kerk naar boeddhistische tempel en ook van kerken met meervoudig gebruik. Ook wordt een blik geworpen op de ons omringende buurlanden Duitsland, België, Vereningd Koninkrijk, Denemarken en Zweden.
  • In het boek worden voorbeelden genoemd door heel Nederland, dus zowel vanuit steden als op het platteland. Specifiek voor het platteland is een publicatie Parade van Plattelandskerken gratis te downloaden op de site Toekomst Religieus Erfgoed; daarin 25 voorbeelden waarvan veel kerken nog gewoon regulier kerk zijn.
  • Nederland telt meer dan 1.500 herbestemde kerkgebouwen; het boek had dus makkelijk met heel veel andere voorbeelden gevuld kunnen zijn. Via de website van toekomstreligieuserfgoed.nl en de website herbestemming.nu zijn ook vele voorbeelden te vinden.
  • Het boek ‘Kerkgebouwen; 88 voorbeelden’ is te verkrijgen via de reguliere boekhandel of de uitgeverij en kost 39.50.

Vragen over een duurzame toekomst voor kerkgebouwen

  • Subsidies voor onderzoek naar herbestemming van kerkgebouwen zijn o.a. te krijgen via de RCE (voorwaarde is dat het gebouw monumentaal is, maar het hoeft niet per se een geregistreerd monument te zijn) maar kunnen maar 1x per jaar worden ingediend. Sommige provincies of gemeenten kennen ook zo’n regeling.
  • De inzet van vrijwilligers voor het behoud van kerkgebouwen is van groot belang. Ook bij herbestemde kerkgebouwen is die inzet vaak essentieel.
  • De praktijk laat zien dat er verschillende beheermodellen zijn waarin kerken geëxploiteerd worden. In het boek wordt hierop ingegaan, maar ze zijn deels ook terug te vinden in het verslag van de bijeenkomst Samen Sterk! Meervoudig gebruik van kerkgebouwen op de site van toekomstreligieuserfgoed.nl.  
  • De praktijk laat zien dat er geen eenduidig ‘objectief’ model is voor herbestemming; het is altijd een resultaat van intensief overleg tussen partijen waarin eigenaar, gebruiker, overheid en betrokken gelovigen en buurtbewoners een rol te vervullen hebben.
  • Een belangrijk issue bij hergebruik van kerkgebouwen is een goede omgang met het interieur en de roerende zaken. Het Museum Catharijneconvent is een partner in het programma en er is een webinar op de site Toekomstreligieuserfgoed.nl beschikbaar over dit onderwerp.

Vragen over meervoudig gebruik van kerkgebouwen

  • De uitzending over herbestemming van kerkgebouwen roept uiteraard de vraag op hoe kerken die hun religieuze functie behouden -en dat is de meerderheid- hier verstandig op kunnen inzetten. Daartoe organiseren de partners van het programma Toekomst Religieus Erfgoed zoals de Vereniging Beheerders Monumentale Kerken en het Nationaal Restauratiefonds regelmatig uitgebreide cursussen en webinars zie o.a. het programma-aanbod van de ErfgoedAcademie en de Vereniging Kerkrentmeesterlijk Beheer.
  • Verkend wordt of een afzonderlijke uitzending van Kerk van alle Kanten over dit thema mogelijk is.
  • Zie ook de cursus Behoud je kerkgebouw van de ErgoedAcademie

Uitzending 2: Kerk in Beeld (9 december)
Vragen over de database 'Kerken Tellen!'

  • De database geeft een overzicht van alle gebouwen, die oorspronkelijk gebouwd zijn als gebedshuis, van alle tijden en alle gezindten, monumentaal en niet-monumentaal. 
  • Voor de duur van het programma (t/m eind 2021) zal de database bijgehouden worden door het programma Toekomst Religieus Erfgoed; dit geldt ook voor de data die vanuit de kerkenvisietrajecten komen.
  • Aanvullingen, opmerkingen en verbeteringen kunnen via dit contactmogelijkheid van de website gemeld worden. 
  • Er is zeker een wens om de database uit te breiden met gegevens vanuit andere databases, als Reliwiki. Dit jaar zal gebruikt worden om te verkennen welke mogelijkheden er zijn. Dit geldt ook voor het voortbestaan en bijhouden van deze database.
  • De verhalen behorende bij de kerkgebouwen zijn uiteraard ook heel belangrijk zeker voor het levend houden en beleefbaar maken van erfgoed. Deze informatie toevoegen aan de database is toekomstmuziek. In hoeverre deze verhaalkant een plek krijgt bij kerkenvisies is afhankelijk van de gemeente. Heel expliciet komt niet veel voor, maar zijdelings komt het wel aan bod. Goed aandachtspunt!
  • Het koppelen van omgevingskenmerken en transformatiemogelijkheden aan de database is zeker mogelijk maar zover is het nog niet; dat ligt nu op het niveau van de gemeenten, die in hun kerkenvisieproces vaak de data uit deze database aanvullen met extra (lokale) informatie. 

Vragen over de datapresentatie:

  • Alle achterliggende onderzoeken die aan bod kwamen tijdens de presentatie staan op de website

Reacties