U bent hier

De toekomst van Europees religieus erfgoed

Niet alleen in Nederland, maar in heel Europa wordt nagedacht over de toekomst van het religieus erfgoed. Future for Religious Heritage (FRH) is een netwerkorganisatie die zich daarvoor inzet. Op 28 mei organiseerde FRH voor de eerste keer een online evenement.

Lilian Grootswagers is een van de leden die bijgedragen hebben aan de oprichting van FRH. Sinds november 2020 is ze voorzitter van de adviesraad. In die hoedanigheid is ze ook nauw betrokken geweest bij het format en de opstelling van het programma. Grootswagers: ‘Oorspronkelijk was het idee om de conferentie in Barcelona te organiseren. Maar door de reisbeperkingen vanwege corona was een fysieke bijeenkomst onmogelijk geworden en hebben we er een online evenement van gemaakt. We hebben ons daarbij laten inspireren door de uitzendingen van de Kerk van alle Kanten.’

Living heritage approach

Het eerste online evenement trok belangstellenden uit heel Europa en zelfs daarbuiten. Centrale thema was continuïteit in functie of gebruik van de gebouwen. Videobeelden werden afgewisseld met discussies en diverse sprekers uit de erfgoedsector kwamen aan het woord. Zo ook Nigel Walter en Ioannis Poulios, beiden experts op het gebied van de levende erfgoed-benadering (living heritage approach). Zij deden samen onderzoek. Tijdens dat onderzoek benoemde Poulios vier aspecten van continuïteit: continuïteit van de oorspronkelijke functie, continuïteit van verbinding met de gemeenschap, continuïteit van culturele expressie en continuïteit van zorg dragen. Dit zijn ook de thema’s van de vier evenementen die door het FRH worden georganiseerd.

presentatie Poulios en Walter

Is een trendbreuk erg?

Poulios: ‘Je kunt je afvragen of een trendbreuk erg is. In de loop van de geschiedenis hebben alle religieuze plekken daar wel eens mee te maken gehad. Kloosters in Griekenland hebben bijvoorbeeld veel verschillende tijden gekend: verval, oorlog, nieuwe bloeitijd van geloof. In Rusland herontdekken christenen nu weer hun geloof, waarbij de gebouwen een hernieuwde rol vervullen. De Acropolis in Athene verloor zijn geloofsfunctie al lang geleden, maar is nog altijd van waarde. De living heritage approach focust op traditionele waarden en omarmt tegelijkertijd veranderingen, focust op de kerngemeenschap en omarmt tegelijkertijd anderen.’

Het verhaal van historische gebouwen

Walter, een “specialist conservation architect”, die vooral aan middeleeuwse parochiekerken in Oost-Engeland werkt: ‘De waarde van de gebouwen zit in de verbinding tussen mensen en hoe het gebouwd en aangepast is door de tijd heen. Dat is de uitdaging waar we als erfgoedprofessionals voor staan. Ik zie historische gebouwen graag als levende objecten. De gebouwen waar ik werk hebben vaak meerdere malen een enorme verandering ondergaan. Daar gaan veel verhalen achter schuil. De gebouwen danken hun karakter aan wat er allemaal met ze is gebeurd door de eeuwen heen. En juist doordat ze in staat waren om te veranderen, hebben ze kunnen overleven. Toch behandelt de standaard conserveringsmethode ze als afgeronde kunstobjecten. Maar als je er zo naar kijkt, dan biedt die benadering de gebouwen eigenlijk geen toekomst. Daarom stel ik voor om de gebouwen te zien als een verhaal waar je midden in zit. Een verhaal waar de gemeenschap een rol in speelt. Die gemeenschap heeft er daarom ook wat over te zeggen en is eigenlijk ook mede-eigenaar van het gebouw.’

Benieuwd naar meer presentaties en discussies? Kijk het volledige online evenement terug

Dit najaar nog drie conferenties

Na dit eerste succesvol verlopen evenement volgen er dit najaar nog drie:

  • “Continuity in Community Connection /Community and Dialogue” (september 2021)
  • “Continuity in Evolving Cultural Expressions” (oktober 2021)
  • “Continuity in Care and Safeguarding” (november 2021)

Kijk voor meer informatie op de website van FRH

Reacties