U bent hier

De verbindende rol van het Netwerk Religieus Erfgoed

Afgelopen maand trapte het Netwerk Religieus Erfgoed af, waarin dertien organisaties uit het onderwijs, museale wereld, kerkstichtingen en de erfgoedwereld samen aan de slag gaan met de maatschappelijke opgave rondom religieus erfgoed. Onderzoeksmasterstudent Religiewetenschappen Kjelda Glimmerveen (20) was erbij en schrijft erover. 


Het Netwerk Religieus Erfgoed is opgericht door het Centrum voor Religie en Erfgoed van de Rijksuniversiteit Groningen met steun van het programma Toekomst Religieus Erfgoed, en wordt geleid door professor Todd Weir, directeur van het Centrum van Religie en Erfgoed en Dr. Jacobine Gelderloos, verbindend specialist dorpskerken bij de Protestantse Kerk Nederland. Organisaties die zich verbonden voelen met het thema zijn welkom om contact op te nemen en zich zo mogelijk aan te sluiten bij het netwerk.


Met 75 deelnemers zou de kick-off bijeenkomst van het Netwerk Religieus Erfgoed makkelijk een kleine kerkzaal kunnen vullen, maar door de coronamaatregelen moeten de deelnemers het doen met een digitale ruimte. Het voordeel daarvan is wél dat er zo deelnemers van over de hele wereld aan kunnen schuiven, soms duizenden kilometers verwijderd van de Rijksuniversiteit Groningen.

In sommige gebieden in Europa heeft de afname van kerkbezoek geleid tot een ‘crisis van het religieuze erfgoed’, aldus professor Weir in zijn inleiding. ‘Om nieuwe doelen en nieuwe betekenissen te ontwikkelen voor religieus erfgoed, is er meer samenwerking nodig tussen de gebieden van erfgoed en religiewetenschappen, en tussen de wetenschap, de overheid, en erfgoedorganisaties.’ Het Netwerk Religieus Erfgoed moet hierin gaan voorzien.

Het netwerk wordt gesteund vanuit de Nationale Kerkenaanpak. Frank Strolenberg van dat programma legt bij de aftrap de nadruk op samenwerking tussen organisaties op het lokale niveau. Het gaat immers niet alleen om religieuze gebouwen, maar vooral ook om de mensen voor wie deze gebouwen betekenis hebben. Het is ook daarom dat wetenschappers en organisaties verbinding moeten zoeken met de lokale bevolking. Het netwerk kan hier een verbindende rol in spelen, aldus Strolenberg. 

Vervolgens presenteren verschillende opleidingen elk een workshop die men samen met een partner uit het Netwerk Religieus Erfgoed organiseert. De focus ligt daarbij op verschillende facetten van het religieus en cultureel erfgoed: betekenisgeving,  hergebruik van kerkgebouwen, de toekomst van erfgoededucatie, en hoe religieuze voorwerpen te plaatsen zijn in een museale context. De workshops zullen de komende maanden gaan plaatsvinden.

Studente Vera Mijnheer vertelt tot slot over haar stage bij de provincie Groningen. Zij deed in opdracht van de Provincie Groningen onderzoek  naar de vraag waarom er in Groningen relatief weinig gemeenten aan de slag gaan met een kerkenvisies. Er blijkt vaak een gebrek aan communicatie tussen religieuze groepen en de andere partijen zoals overheden en erfgoedorganisaties, signaleert zij. Ook zijn er andere noden, zoals de aardbevingen, die de aandacht hebben. En tenslotte vertrouwt men - terecht of onterecht - op het vangnet van de Stichting Oude Groninger Kerken. 

De goedbezochte kick-off smaakt naar meer. En leidt er hopelijk toe dat er nog meer studenten, wetenschappers en professionals enthousiast worden om deel te nemen aan het netwerk 

Zelf vind ik het als student belangrijk om de complexe en diverse kanten van erfgoed te leren kennen. Vanuit mijn generatie zie ik steeds meer begrip voor verschillende groepen in de samenleving en wat de interpretatie is van hun eigen erfgoed. Ik denk dat dit begrip steeds belangrijker wordt; we kunnen niet meer functioneren met slechts één definitie van erfgoed en één set regels. Ik hoop dat ik na mijn master kan communiceren met en bemiddelen tussen verschillende groepen en zo verschillende betekenissen kan geven aan het begrip erfgoed.

Video 
Video van de kick-off van het Netwerk Religieus Erfgoed.

Reacties