U bent hier

Kerkenvisie maken in lockdown

Een kerkenvisie maken in coronacrisistijd vraagt om een andere aanpak. Dat is lastig, maar toch is het belangrijk om aan de slag te blijven. Kerken in allerlei functies - religieus, maatschappelijk, cultureel - maken moeilijke tijden door. En de dialoog over hun toekomst kan juist daarom nu ondersteunend zijn. Het programma Toekomst Religieus Erfgoed blijft waar nodig en waar mogelijk vraagbaak hiervoor.

Een 1,5 meter samenleving vraagt om andere werkwijzen dan voor de coronacrisis. Maar ook nu zijn er (digitale) instrumenten om het gesprek op te starten en voorbereidende werkzaamheden te verrichten. Vanuit de partijen betrokken bij het Programma Toekomst Religieus Erfgoed kunnen wij hierin waar nodig adviseren. En uiteraard blijft er de ruimte om een kerkenvisie op eigen wijze aan te pakken, zolang het doel - het bieden van een toekomstperspectief voor álle kerkgebouwen binnen de gemeente - het vertrekpunt blijft.

Juist nu we ons in één keer in een andere tijd bevinden, wordt het belang van de kerkenvisies onderstreept. Zowel kerken met een religieuze functie, met nevenfuncties of maatschappelijk-culturele functies hebben het zwaar en moeten de komende tijd uitvinden hoe ze verder kunnen. Een gemeenschappelijke visie helpt daarbij. Tegelijkertijd kunnen kerken voor de burgerlijke gemeente in deze tijd een belangrijke rol hebben in het ondersteunen van de gemeenschap.

De kerkenvisie is gebaseerd op een open dialoog tussen de burgerlijke gemeente, de kerkeigenaren en de burgers. Juist die dialoog betekent in deze tijd dat men elkaar een luisterend oor kan geven en waar nodig ondersteuning kan bieden.

De wereld is (tijdelijk) op allerlei fronten stilgezet, behalve op de bestrijding van het coronavirus. Voor sommige betekent dat ze hun werk niet meer kunnen uitoefenen, tijdelijk andere prioriteiten hebben of op een andere manier toch hun werkzaamheden voortzetten. We zien momenteel een duidelijke verschuiving van het gebouw naar de mens. En dat is terecht en begrijpelijk.

Tegelijkertijd zijn kerken mensenwerk. Dus als de inzet van mensen kwetsbaar is, staat straks ook het voortbestaan van het gebouw onder druk. Wij krijgen verschillende signalen uit het werkveld. Eén van de vragen is: kun je aan de slag blijven met de kerkenvisie in de lockdownperiode en zo ja, hoe dan?

Wat passend is, is natuurlijk volledig afhankelijk van de plaatselijke situatie en de eigen inschatting. Op de plaatsen waar het coronavirus flink heeft toegeslagen, zijn zowel kerkeigenaren als de gemeente met heel andere zaken bezig. Desalniettemin kan een telefoontje of mailtje over en weer om te informeren ‘hoe het gaat’, nooit kwaad. Sterker nog, het tonen van betrokkenheid is een wezenlijk onderdeel van een opgebouwde c.q. op te bouwen relatie. Een concrete invulling van wat dialoog betekent: interesse in de ander tonen.

Hieronder enkele tips/voorbeelden uit de praktijk, met daarbij de uitnodiging om ook met eigen voorbeelden te komen. Deze kunnen uiteraard ook gedeeld worden in de LinkedIngroep ‘aan de slag met de kerkenvisie!’.

INVENTARISATIE

Enquête in plaats van startbijeenkomst
In de gemeente Woerden en Oudewater hadden ze in maart hun startbijeenkomst gepland, maar die konden niet doorgaan. Inmiddels hebben ze de kerken als alternatief een vragenlijst toegezonden met de vraag voor eind april te retourneren. Voorbeelden van enquêtes en begeleidende brieven vindt u hier.

Thuiswerkmodule kerkenpaspoortmodel COUP
COUP is een bureau dat inmiddels diverse gemeenten begeleidt bij het opstellen van hun kerkenvisie en steeds meer ervaring op doet over het proces. Voor gemeenten die een kerkenvisietraject starten (of al zijn gestart) en de lockdownperiode productief willen gebruiken heeft COUP een kerkenpaspoortenmodel met thuiswerkmodule ontwikkeld. Daarmee kunnen de eerste stappen naar een kerkenvisie gemakkelijk vanuit huis worden gezet. Op deze manier kan een basis worden gelegd, om direct na de crisis uit de startblokken te schieten! Voor meer info, klik hier.

Factsheet Museum CatharijneConvent
Museum CatharijneConvent levert op verzoek een factsheet met betrekking tot alle kerkinterieurs binnen jouw gemeentegrenzen. Voor meer info: Anique de Kruijf, a.dekruijf@catharijneconvent.nl.

IN GESPREK

Interview telefonisch of videobellen
Hoewel persoonlijk contact de voorkeur geniet, ontwikkelen we nu razendsnel allerlei instrumenten om zoveel mogelijk digitaal af te handelen. Dat kan een oplossing bieden bij het voeren van gesprekken. Zeker op de plaatsen waar kerkgenootschappen zelf aan de bel blijven trekken. Ondertussen lopen ook ontwikkelingen door. Gebruik die juist nu om input te krijgen voor de kerkenvisie en interne collega’s (van andere disciplines) aan te haken bij proces. Een multidisciplinair digitaal overleg met de eigenaar om vast met elkaar de ontwikkelingen te verkennen is ook een mogelijkheid.

Stakeholdersanalyse
Inventariseren welke belanghebbenden (stakeholders) nodig zijn voor een kerkenvisie – dat is de eerste stap. Minstens zo belangrijk is stap 2: de stakeholderanalyse. Ofwel: goed in beeld krijgen wat elke stakeholder voor belangen en netwerk heeft. Deze klus kun je prima doen in deze tijd, het liefst samen met collega’s. Klik hier voor meer.

Overzichtelijke brochure m.b.t. vormen van digitale bijeenkomsten
De gemeente Noordoostpolder tipte ons tot slot onderstaande brochure van Bureau Buhrs met daarin zes digitale varianten voor veelvoorkomende bijeenkomsten: van informatie-, participatie- en inloopbijeenkomst, tot workshop, interview en vergadering. Met tips, tools en tricks - voor de voorbereiding, de begeleiding tijdens de bijeenkomst zelf en de evaluatie achteraf. Klik hier voor de brochure.

Eigen tips over wat er tijdens de lockdown kan gebeuren rondom het opstellen of uitvoeren van een kerkenvisie? Mail het ons op kerkenvisies@cultureelerfgoed.nl of zet het in de LinkedIngroep ‘Aan de slag met de kerkenvisie!’

Reacties