U bent hier

Parochiebestuur pakt door na kerkenvisie

Een kerkenvisie opstellen is één ding, maar wat gebeurt er daarna? Hoe voorkom je dat die kerkenvisie in de spreekwoordelijke la belandt? Want een kerkenvisie is een mooie basis maar vervolgens is het wel zaak om door te pakken. In Uden is het parochiebestuur actief met hun kerkenvisie aan de slag gegaan. Jan Lucius, penningmeester van de Sint Petrusparochie, vertelt over wat zij gedaan hebben (zie voor de oplossingen het kader onderaan).

In april 2019 presenteerde het parochiebestuur van de Sint Petrusparochie haar kerkenvisie. Jan Lucius: ‘Als eigenaar van de zes kerkgebouwen hadden we hiertoe zelf het initiatief genomen. Voor elk gebouw, elke kern, hadden we een klankbordgroep in het leven geroepen. Daarin waren zowel parochianen als niet-parochianen vertegenwoordigd. Zo zijn we gezamenlijk gekomen tot een kerkenvisie voor alle zes kerkgebouwen.’  

‘Niet ontevreden over wat we tot nu toe hebben bereikt'

Voor de Sint Petrusparochie was de kerkenvisie de aanzet voor een vervolgstrategie. Lucius: ‘Toen de kerkenvisie was opgeleverd, vonden we dat de bal bij ons als parochiebestuur lag en we in eerste instantie ook zelf stappen moesten zetten. Daar zijn we afgelopen twee jaar volop mee bezig geweest. Zelf vind ik dat we niet ontevreden mogen zijn met wat we tot op heden hebben bereikt.’

Mede dankzij externe adviseur

Lucius drukt zich daarmee nog bescheiden uit. Want met de kerkenvisie in de hand is er de afgelopen twee jaar veel gebeurd. Voor de zes kernen is actief naar oplossingen gezocht en gevonden (zie kader). Hoe heeft Lucius deze intensieve periode beleefd? ‘We hebben ervaren dat het met een kerkenvisie eigenlijk pas begint. Onze externe adviseur, Jasper van Deurzen, gaf aan hoe zoiets aan te pakken en wie daarvoor te benaderen. Dat heeft enorm geholpen. Mede daardoor was er een goede communicatie met en tussen de diverse partijen. Dat is echt essentieel in zo’n traject.’

Wees pro-actief

Een voordeel was volgens Lucius wel dat de parochie zelf het initiatief heeft genomen voor het opstellen van een kerkenvisie (meestal is dat niet zo). ‘Daardoor lag het initiatief voor het vervolg ook logischerwijs meer bij ons. Nu heeft de gemeente vaak het initiatief voor het opstellen van een kerkenvisie, mede gestimuleerd door de subsidie vanuit de Rijksdienst. Dat hoeft natuurlijk geen nadeel te zijn. Maar het probleem van teruglopend kerkgebruik ligt toch in eerste instantie bij de eigenaren zelf. Ik zou daarom tegen eigenaren willen zeggen: wees hierin pro-actief, kom zelf met initiatieven die houdbaar zijn voor de toekomst. Natuurlijk in nauw overleg met alle betrokkenen (parochie, bisdom, gemeente, provincie, RCE). Je moet gezamenlijk een oplossing zien te vinden. Er gaat best veel tijd in zitten, maar het geeft ook veel energie en voldoening. Zeker als het tot mooie oplossingen leidt.’

Zie ook: Kerkenvisie Sint-Petrus parochie Uden, Boekel, Odiliapeel, Venhorst, Volkel, Zeeland 

Oplossingen voor de toekomst

Zeeland
Zeeland


Aan mooie oplossingen voor de toekomst van de zes kernen geen gebrek. Het parochiebestuur is voortvarend aan de slag gegaan. Welke stappen zijn er gezet? Een beknopte opsomming.

Mede op basis van de vitaliteit van de geloofsgemeenschappen heeft het bestuur vooralsnog besloten om in de kernen Boekel, Uden en Zeeland de gebouwen (allen Rijksmonument) nog volledig voor de eredienst te  behouden. Op basis van de Kerkenvisie kunnen er nog wel plannen worden ontwikkeld omtrent de verdere toekomst van deze gebouwen.

Boekel 
Voor het kerkgebouw in Boekel zijn ver gevorderde plannen om te zijner tijd een flexibele wand in de kerk te plaatsen. Is er minder kerkbezoek, dan kan de dagkapel (uitgebreid met het priesterkoor) als ruimte voor vieringen dienen. Aan de achterzijde van de kerk wordt hiervoor dan ook een extra ingang aangebracht.

Uden
De pastorie behorende bij de Petruskerk in Uden heeft een herbestemming gekregen. Sinds 1 januari 2021 is de pastorie met bijbehorend koetshuis in het bezit van een notariskantoor. In de pastorie komt het kantoor en het koetshuis wordt verbouwd tot twee appartementen.

Venhorst
Het kerkgebouw en de bijbehorende pastorie zijn op 1 januari 2020 overgedragen aan een plaatselijk inwoner op leeftijd die zich zeer sterk betrokken voelt bij de toekomst van deze gemeenschap.

Het parochiebestuur heeft de gebouwen kunnen verkopen onder aantrekkelijke voorwaarden zowel  voor de parochianen als voor de gemeenschap als geheel. Zoals:

  • Het kerkgebouw blijft tenminste nog vijf jaar als kerkgebouw volledig intact en kan gebruikt worden voor vieringen.
  • Zodra het parochiebestuur het kerkgebouw niet meer voor de eredienst nodig heeft, krijgt het gebouw een maatschappelijke functie.
  • De pastorie wordt woonruimte en de bijbehorende tuin wordt gebruikt voor het bouwen van enkele (huur-) appartementen voor inwoners van Venhorst.
  • Het park bij het complex blijft intact en toegankelijk voor de gemeenschap.

Odiliapeel
Het parochiebestuur heeft een ronde-tafel-gesprek georganiseerd met: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), Provincie, Gemeente, Bisdom en Parochiebestuur. Met als doel om een gezamenlijke oplossing voor de toekomst te vinden voor dit unieke Rijksmonument (Bossche school). Alles is er op gericht om binnen afzienbare tijd tot een passende oplossing te komen.

Volkel
Voor deze kern was het moeilijk om met passende voorstellen te komen. Daarom is er na het uitbrengen van de kerkenvisie  een “denktank” (“VOLK”) opgericht, waarin de gemeenschap (jeugd, verenigingen, onderwijs, ondernemers, klankbordgroep) breed is vertegenwoordigd.

Dit heeft geresulteerd in een breed opgezet plan om het centrum van de kern Volkel op de schop te nemen. In dit plan is ook de toekomstige (her-) bestemming van het kerkgebouw opgenomen. Inmiddels zijn aanvragen ingediend voor haalbaarheidsonderzoeken.  

Reacties