U bent hier

De Tweede Kamer zet zich in voor religieus erfgoed

woensdag 20 december 2017 - 16:03
Binnenhof

De Kamer heeft zich het laatste jaar niet onbetuigd gelaten waar het kerken en kloosters betreft. Er zijn wel vijf moties aangenomen die betrekking hebben op religieus erfgoed. Alles startte begin november 2016 met een informatieve kamerbijeenkomst, geïnitieerd door de heren Pechtold (D66) en Seegers (Christen Unie). In een gezamenlijk interview in Trouw uitten zij hun zorgen over de toekomst van kerken en hun inventaris. Tijdens de rondetafelbijeenkomst werden veel partijen gehoord, waarvan de meeste partner waren in de Agenda Toekomst Religieus Erfgoed. Conclusie van dat overleg was dat de Kamer erop aandrong vooral door te gaan met de ingezette samenwerking.

Integrale afweging noodzakelijk

Tijdens de Kamerbehandeling van de begroting van OCW, eind november 2016, werden vervolgens drie moties aangenomen die rechtstreeks lijken terug te grijpen op de uitkomsten van de informatieve bijeenkomst. Motie 73 (Pechtold & Dik-Faber) benadrukt dat de Agenda Toekomst Religieus Erfgoed weliswaar in 2016 eindigt, maar dat het aantal kerken dat leeg komt te staan de komende periode nog zal oplopen. Men is van mening dat een integrale afweging noodzakelijk is en verzoekt de regering in overleg met de partners van de Agenda na te gaan wat nodig is. Motie 74 (Dik-Faber & Pechtold) constateert dat bij de herbestemming van een kerk het belang van de omwonenden moet worden meegenomen. Zij verzoeken de regering na te gaan of het mogelijk is de omwonenden via een right to challenge of een right to take over het initiatief te geven voor de herbestemming van een kerk. Motie 75 (Dik-Faber & Pechtold) constateert dat instandhouding en herbestemming van monumentale gebouwen soms lastig zijn vanwege de hoge onderhoudskosten en energielasten. Zij vragen daarbij expliciet aandacht van de regering om te onderzoeken of en hoe innovatieve energiebesparende maatregelen in kerken kunnen worden uitgevoerd om het behoud van de cultuurhistorische waarden zeker te stellen.

325 miljoen voor erfgoed en monumenten

Ook dit jaar had de Kamer in november 2017 aandacht voor het belang van religieus erfgoed tijdens de begrotingsbehandeling van OCW. Zo constateerde men in motie 22 (Ellemeet & Dik-Faber) dat de regering de komende jaren 325 miljoen euro investeert in erfgoed en monumenten, waarmee een breder belang gediend kan worden. Zij dringen er bij de regering dan ook op aan om bij de besteding van die middelen aandacht te geven aan de toegankelijkheid van die monumenten. Dit raakt uiteraard ook middelen die mogelijk richting religieus erfgoed besteed worden. De (gewijzigde) motie 23 (Rog & Dik-Faber) constateert dat de regering speciale aandacht heeft voor monumentale kerken, ook als die leeg komen te staan, en voornemens is te investeren in onderhoud en herbestemming. Gegeven de overweging dat bestendig gebruik het beste is voor het behoud van een monumentale kerk, wordt de regering verzocht de inzet van de extra middelen in overleg met de (koepels van) eigenaren voor te bereiden.

Visiebrief van de minister

Als antwoord op de moties is onder andere afgelopen jaar gewerkt aan een hernieuwde samenwerking met de CIO-koepel van kerken, de Vereniging Beheerder Monumentale Kerken, Museum Catharijne Convent maar ook de gemeenten, provincies, de Bond Heemschut en het Nationaal Restauratiefonds. Onder de werktitel DeVerbinding wordt bijvoorbeeld bekeken hoe een integrale afweging vorm kan krijgen in een per burgerlijke gemeente op te stellen kerkenvisie. Er wordt van uitgegaan dat in het voorjaar van 2018 de samenwerking bestuurlijk bekrachtigd zal kunnen worden. Daarnaast mag verwacht worden dat thema’s als duurzaamheid en toegankelijkheid een minister van D66-huize ongetwijfeld zullen aanspreken.

Ten slotte bereidt de nieuwe minister van OCW Ingrid van Engelshoven momenteel een Visiebrief voor die zij in het vroege voorjaar van plan is naar de Tweede Kamer te sturen. Hierin zal zij aangeven hoe op hoofdlijnen de extra middelen voor cultuur uit het Regeerakkoord zullen worden besteed. Zodra daarover meer bekend is, zullen wij dat melden. Maar het is bemoedigend te lezen dat de Kamer de toekomst van de kerken en kloosters als een maatschappelijke opgave ziet en hiervoor expliciet aandacht vraagt. Dat belooft!

Reacties