U bent hier

Dossier kerkenvisies

Op deze pagina kunt u verdiepende informatie, interviews en literatuur over kerkenvisies vinden. Daarnaast geven we een aantal voorbeelden van gemeenten die reeds een kerkenvisie hebben opgesteld. Bent u op zoek naar praktische informatie en handige tools voor het opstellen van een kerkenvisie? Kijk dan in de Toolkit kerkenvisies

Inhoudsopgave

Wat is een kerkenvisie?

Een kerkenvisie is een strategische visie op de toekomst van kerkgebouwen. Het opstellen van een kerkenvisie gebeurt in dialoog tussen de burgerlijke gemeente, kerkeigenaren, inwoners en erfgoedorganisaties. Men gaat met elkaar in gesprek over de toekomst van álle kerkgebouwen in hun gemeente. Monumentaal en niet-monumentaal, nieuw en oud. Welke blijven er als kerk fungeren, welke kerkgebouwen worden geschikt gemaakt voor nevengebruik en welke leegstaande gebouwen krijgen een andere functie? Maar ook kunnen partijen afspraken met elkaar maken over de wijze waarop men met elkaar het gesprek aangaat als er kerken gesloten of verkocht worden. Het is aan die partijen zelf om te bepalen of in de kerkenvisie ook ander religieus erfgoed (kloosters, kapellen, begraafplaatsen) wordt meegenomen.

In lang niet alle gemeenten is er behoefte aan een kerkenvisie. In sommige gemeenten zitten de kerken op zondag meer dan vol, andere gemeenten zetten andere instrumenten in om samen met kerkeigenaren tot afspraken over de toekomst van de kerkgebouwen te komen. Een kerkenvisie is dan ook geen verplichting, maar een vrijwillige keuze. Bekijk voor meer informatie over het nut en de noodzaak van kerkenvisies ook de Handreiking ‘Bouwstenen voor een kerkenvisie’ (2019) van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Financiële ondersteuning

In de jaren 2019-2021 biedt het ministerie van OCW ondersteuning om een kerkenvisie op te stellen. Via de decentralisatie-uitkering worden aan gemeenten middelen beschikbaar gesteld, die gebruikt kunnen worden om in samenwerking met de verschillende betrokken partijen tot een integrale kerkenvisie te komen. De toe te kennen financiële bijdrage voor het opstellen van een kerkenvisie wordt uitsluitend bepaald op basis van het aantal kerkgebouwen in een gemeente; ander religieus erfgoed wordt hierin niet meegeteld.

Naast deze financiële ondersteuning bieden de partners in het programma ook ondersteuning in het proces naar een kerkenvisie toe. Zo worden er informatiebijeenkomsten georganiseerd en is er bijvoorbeeld de toolkit met nuttige instrumenten voor het opstellen van een kerkenvisie.

Voorbeelden van kerkenvisies

Verschillende gemeenten zijn al aan de slag gegaan met het opstellen van een kerkenvisie. Ter inspiratie zijn hier een aantal voorbeelden van reeds opgestelde kerkenvisies te vinden.

Toolkit kerkenvisies: handige instrumenten en sites

Bent u op zoek naar praktische informatie en handige tools over het opstellen van een kerkenvisie? Kijk dan in de Toolkit kerkenvisies!

Voorbeelden van her- en nevenbestemde kerken

In een kerkenvisie wordt vastgesteld wat de verschillende mogelijkheden zijn voor de kerkgebouwen in een gemeente. Daarbij zijn er grofweg drie opties: voortgaand gebruik, nevenbestemming en herbestemming. Bekijk hier hoe her- en nevenbestemming er in de praktijk uit kan zien.

Interviews

Kerkenvisies gaan over gebouwen, maar worden opgesteld door mensen. Wat kunnen we leren van de ervaringsdeskundigen? Bekijk het interviewoverzicht.

Nieuws

Meer weten over kerkenvisies? Lees hier het laatste nieuws.

Literatuur

Wilt u meer weten over kerkenvisies en leegstand, herbestemming, aanpassing en voortgaand gebruik van kerkgebouwen? Op onze literatuurpagina vindt u een overzicht van de belangrijkste literatuur met betrekking tot religieus erfgoed en kerkenvisies.