U bent hier

Literatuur

Deze pagina biedt een overzicht van de belangrijkste online beschikbare en niet digitaal beschikbare literatuur met betrekking tot religieus erfgoed, ingedeeld per programmalijn van het programma Toekomst Religieus Erfgoed. De meeste literatuur die niet digitaal beschikbaar is, is te vinden in de bibliotheek van de RCE in Amersfoort.

Inhoudsopgave

Kerkenvisies

Niet digitaal beschikbaar

  • Bisseling, H., H. de Roest, P. Valstar (red.) (2011). Meer dan hout en steen. Handboek voor sluiting en herbestemming van kerkgebouwen.
    Dit boek is bedoeld voor iedereen die bij het sluiten en afstoten van een kerkgebouw betrokken is, zowel in protestantse gemeenten als in katholieke parochies.
  • Heisterkamp P., en B. Linskens (2010-2012). Handboek Behoud en beheer van kerkgebouwen.
    Dit handboek is uitgegeven door de VBMK en biedt handvatten voor kerkbeheerders om multifunctioneel gebruik van hun kerkgebouw op te zetten of te professionaliseren.
  • Jongmans, L., B. Linskens, A. de Groot (red.) (2008). Handreiking religieus erfgoed voor burgerlijke en kerkelijke gemeenten. Van kerkelijk gebruik tot herbestemming
    De handreiking is uitgegeven door de VNG i.s.m. de VMBK en biedt handvatten voor een weloverwogen (lokale) afweging wat aan religieus erfgoed behouden en benut zou moeten worden.
  • Post, P. (2010). Voorbij het kerkgebouw. Speelruimte van een ander sacraal domein.
    Dit boek verkent de actuele positie van de rituele ruimte. Eerst komen in de context van een panorama van actuele rituele en religieuze dynamiek de positie van het kerkgebouw en de discussies rond herbestemming en sluiting aan de orde. Vervolgens wordt het kerkgebouw gesitueerd in een brede context van ‘andere plekken’.
  • Schram, A., K. Doevendans, W. van Velzel (red.) (2007). Kansen voor kerkgebouwen - Vragen & uitdagingen bij gebruik en herbestemming.
    De publicatie is een bundel met uiteenlopende bijdragen van verschillende auteurs. Ingegaan wordt onder meer op de betekenis van het kerkgebouw in de protestantse gemeente waar de samenkomst belangrijker is dan het gebouw waarin dat gebeurt.
  • Steensma, R., (1981). Kerken, wat doe je ermee.
    Het boekje bestaat uit twee delen. Het eerste deel gaat in op de historische ontwikkelingen van kerkgebouwen en kerkgebruik vanaf de middeleeuwen tot circa 1980. Het tweede deel gaat in op de vraag hoe om te gaan met overtollige kerken.

Internationaal

  • Dooren, van D., Stevens A. en Scheers, J. red. (2010). Verslag Parochiekerken in Vlaanderen.
    Om een toekomstvisie uit te stippelen voor de parochiekerken, organiseerde Vlaams minister Geert Bourgeois, ondermeer bevoegd voor het Binnenlands Bestuur en het Onroerend Erfgoed, op 1 juli 2010 een besloten studiedag waarin de verschillende betrokkenen uit het veld vertegenwoordigd waren. Uit deze studiedag zijn drie werkgroepen ontstaan die gezamenlijk set van aanbevelingen hebben uitgewerkt. In totaal worden er 31 aanbevelingen gegeven, die kunnen worden samengevat tot 7 aanbevelingen.

Scripties

  • Wijmans, W., Kijk op Kerken - Onderzoek naar kerkenvisies (2015).
    Een kerkenvisie is een ideaal instrument in de aanpak van kerkenleegstand en de daarmee samenhangende herbestemmingsopgave. Een kerkenvisie helpt namelijk bij het oplossen van een van de kernvragen binnen de kerkenproblematiek: welk religieus erfgoed is belangrijk om te bewaren en waarom?

Duurzaamheid

Toegankelijkheid

Herbestemming

Niet digitaal beschikbaar

  • Bogie, M., Nelissen, N., Smits, J., & Voorzee, J. (1999). Herbestemming van grote monumenten: een uitdaging.
  • Dullemond, C. (red.), (1997). Niet onder stoelen of banken. Over een ander gebruik van kerkgebouwen.
    Dit boekje bevat adviezen over het op meer wijzen gebruiken van kerkgebouwen naast de eredienst.
  • Pollmann, T., (1995). Herbestemming van Kerken - Een ontnuchterend relaas.
    Pollmann geeft zeventien praktijkvoorbeelden van herbestemde kerken uit diverse perioden en met verschillende functies en stelt de vraag of de herbestemming succesvol is of niet. Ze noemt het resultaat van haar onderzoek ontnuchterend.

Internationaal

Scripties

Overige literatuur

Klinkend erfgoed

Kerkinterieuren

  • Monumentale kerkelijke schilderkunst (1890-1980)
  • Deze brochure laat zien hoe de muurschilderkunst uit het interbellum in kerken geherwaardeerd kan worden.
  • Kerkinterieurs in Nederland
    Dit boek belicht 100 uitzonderlijke Nederlandse kerkinterieurs. Van middeleeuwse protestantse kerken tot strakke betonnen wederopbouwkerken.
  • Hubar, B., (2013). Genade van de steiger; monumentale kerkelijke schilderkunst in het interbellum.
    Dit boek is het resultaat van een eerste studie naar monumentale kerkelijke schilderkunst tijdens het Interbellum.

Architectuur

  • Stenvert, R. (2013). Kerkkappen in Nederland 1800-1970.
    In dit boek wordt vanuit een brede cultuurhistorische context de ontwikkeling van kerkkappen beschreven, van de traditionele gestapelde houtconstructies tot modernere bouwvormen.
  • Post, P. (1997). Een ander huis: kerkarchitectuur na 2000.

RCE-publicaties en bestanden

  • De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft verschillende publicaties uitgebracht over religieus erfgoed, die u hier kunt terugvinden. 
  • Op Toekomst Religieus Erfgoed worden geregeld interessante of nuttige documenten en bestanden gedeeld. Het gehele overzicht daarvan kunt u hier raadplegen.