U bent hier

‘Geef het interieur de aandacht die het verdient’

dinsdag 26 maart 2019 - 16:51

‘Het is belangrijk om te weten wat de waarde is van je kerkinterieur – dan ben je een betere gesprekspartner’, zegt Anique de Kruijf van Museum Catharijneconvent, partner in de nationale kerkenaanpak.

De in november 2018 gestarte nationale kerkenaanpak bestaat uit vijf programmalijnen: kerkenvisies, kennis, duurzaamheid, toegankelijkheid en draagvlak. Dit drie jaar lopende programma wordt gedragen door acht samenwerkende partners: het ministerie van OCW, VNG (gemeenten), IPO (provincies), CIO-K (kerkgenootschappen), VBMK (beheerders monumentale kerken), Erfgoedvereniging Heemschut, Museum Catharijneconvent (MCC) en het Nationaal Restauratiefonds.

Anique de Kruijf, afdelingshoofd Erfgoed in Kerken en Kloosters, vertelt over de rol die Museum Catharijneconvent speelt in het programma.

Waarom doet Museum Catharijneconvent mee in de nationale kerkenaanpak?

‘We weten allemaal dat veel kerken het moeilijk hebben en mogelijk moeten sluiten. Dit is het goede moment om met alle betrokkenen ons religieus erfgoed nader in kaart te brengen en de waarde ervan te bepalen. En dan niet alleen de waarde van de gebouwen – de stenen, maar ook de waarde van de interieurs en de sociale en maatschappelijke waarde van de kerken. Zo krijg je een complete waardebepaling waarin alle betrokkenen zich kunnen herkennen en op basis waarvan je verder kunt. Op het gebied van het interieur zijn wij dé experts van Nederland.’   

Welke van de vijf programmalijnen staat het dichtst bij jullie?

‘Museum Catharijneconvent (MCC) is de logische partner als het gaat om de programmalijn kennis ontwikkelen en aanbieden. Wij hebben enorm veel kennis over de nagelvaste en roerende zaken in de kerkinterieurs. MCC kan de waarde bepalen van bijvoorbeeld de decoratieve stukken, zoals de kandelaars en beelden, de kerkbanken en glas-in-loodramen, maar ook van het interieur als geheel. Kerkgemeenschappen weten vaak zelf niet goed wat ze in huis hebben. Dat is begrijpelijk want het zijn voor hen in de eerste plaats gebruiksvoorwerpen. Wij kunnen die kennis dus uitbreiden en verdiepen. In het algemeen durf ik wel te zeggen dat wij als kerkelijk Nederland onderschatten wat we in huis hebben.’

Hoe werkt MCC?

‘Bij waardebepaling kijken we naar de waarde die voorwerpen hebben voor de gemeenschap, de kerk- en kunsthistorische waarde en ook zaken als zeldzaamheid en fysieke staat. Wil je hierover meer weten, kijk dan in de Handreiking religieus erfgoed, die we in 2011 hebben uitgebracht.

Van veel kerken staat bij ons in de database wat ze ‘in huis’ hebben – je kunt als kerkgenootschap een beroep doen op die gegevens. We komen ook graag langs om een waardebepaling uit te voeren. Die kennis van de waarde van je kerkinterieur is belangrijk voor een kerkgemeenschap. Niet alleen voor het eigen zelfbewustzijn. Maar ook als je meedoet in het formuleren van een kerkenvisie. Dan weet je wat je ‘meebrengt’ en ben je een volwaardiger gesprekspartner met wie rekening moet worden gehouden.’  

Wat heb je als gemeente aan MCC?

‘Als je aangeeft als gemeente een kerkenvisie te willen formuleren, dan hebben wij vanzelf contact om je te informeren over onze database en kunnen we onze data ook beschikbaar stellen. Daarbij doen we ook altijd het boek Kerkinterieurs in Nederland cadeau.’

Wat is de inzet van MCC in dit driejarige programma?

‘Er bestaat de nodige wet- en regelgeving als het gaat om monumenten. Dan gaat het hoofdzakelijk om de buitenkant, het exterieur. Maar kerkinterieurs zijn feitelijk vogelvrij. Wij maken ons hard voor dit beperkt beschermde erfgoed. Sowieso moet elke kerk die gaat sluiten, door ons gewaardeerd worden. Maar liever komen wij langs zonder dat een kerk in die fase zit.’

Wat hoop je dat over drie jaar het resultaat is van de nationale kerkenaanpak?

‘Partijen zoeken elkaar nog niet automatisch op, waarschijnlijk heeft dat van oudsher te maken met de scheiding van kerk en staat. Bij mij gaat de vlag uit als overheden, kerken en andere gesprekspartners elkaar hebben gevonden en met wederzijds begrip en respect met elkaar omgaan. Ik heb heel goede hoop dat deze nationale kerkenaanpak gaat slagen.’

Reacties