U bent hier

Elke kerk heeft een uniek verhaal

dinsdag 29 januari 2019 - 13:32

Portugese synagoge, Amsterdam. Foto: Massimo Catarinella

We zijn als Nederlanders gewend om in het buitenland even een kerk binnen te lopen om rond te kijken. In eigen land doen we dat veel minder. Waarom? Omdat we onvoldoende weten wat voor moois onze eigen kerken te bieden hebben. Maar ook omdat we gewoonweg te vaak voor een dichte deur staan. Maar daar komt nu verandering in.

Inmiddels hebben zich 14 kerken en twee synagogen verzameld onder de vlag van het ‘Grootste Museum van Nederland’. Met dit project laat Museum Catharijneconvent zien wat openstellen voor een breed publiek kan brengen. Niet alleen wordt duidelijk hoe groot de belangstelling is voor religieus erfgoed, maar ook hoe goed toeristisch bezoek samen kan gaan met religieus gebruik van de kerk.

Meer misbezoekers

Een van locaties van het Grootste Museum van Nederland is de Cenakelkerk in Heilig Landstichting. Deze van top tot teen beschilderde kerk in de bossen bij Nijmegen opende in de zomer van 2017 haar deuren voor een breed publiek. De kerk kreeg nieuwe bezoekersfaciliteiten, zoals een ontvangstbalie, informatiefolders en bewegwijzering in en om de kerk. Maar misschien wel het allerbelangrijkste: deze actie genereerde nieuwe energie die zorgde dat meer dan 50 nieuwe vrijwilligers zich aanmeldden. Cultuurliefhebbers kunnen de kerk nu vier dagen per week bezoeken. En niet zonder resultaat. Sinds de opening kwamen er al ruim 12.000 mensen langs. En, verrassend, ook de zondagse mis trekt sindsdien méér religieuze bezoekers dan voorheen.

Gastvrijheid concreet maken

In het veranderingsproces dat deze en de andere locaties van het Grootste Museum van Nederland, doorlopen, staan twee zaken centraal: de kerk leert gastvrijheid concreet te maken én leert aan te sluiten bij de belevingswereld van de bezoekers. Het begint met het verruimen van de openingstijden. Vervolgens is het belangrijk dat bezoekers ook weten dat de deur openstaat en dat iedereen welkom is. Voor veel mensen is de drempel om een kerk in Nederland binnen te stappen nog altijd hoog. Mag ik wel naar binnen? Verstoor ik misschien een mis of dienst? Mag ik hardop praten? Een warm welkom is daarom cruciaal. De rol van de vrijwilligers die de bezoekers ontvangen, is daarbij niet te onderschatten. Nodig is een open, gastvrije en proactieve houding. En dat is te leren.

Wie is deze heilige?

Voor mensen die al veel in kerken komen, is het misschien gesneden koek. Maar voor de meeste bezoekers is kennis over religieus erfgoed niet vanzelfsprekend. Wat is eigenlijk een altaar? Wie ligt hier begraven? Wie is deze heilige? Hoewel het rondlopen in een kerk al een belevenis op zich is, heeft de bezoeker informatie nodig om te begrijpen waar hij of zij naar kijkt. Om die informatie te bieden, kiezen kerken voor een audiotour, kijkkaart of rondleiding. De vorm blijkt minder belangrijk dan de ervaring. De beleving en interesse van de bezoeker dienen centraal te staan. En deze interesse kan zomaar heel anders zijn dan die van de mensen die op dat moment al regelmatig in de kerk komen. Het is dus een zoektocht naar de verhalen van de kerk.

Wat is uw verhaal?

Het geschikt maken van een kerk voor een breed publiek vraagt veel van uw organisaties. Het gaat niet vanzelf en kost de nodige tijd. Dat mag niet onderschat worden. Maar elke kerk heeft een uniek verhaal te vertellen – de kunst is dat verhaal goed uit te dragen. Het is daarom dat, binnen het Programma Toekomst Religieus Erfgoed, de locaties uit het Grootste Museum van Nederland, onder leiding van Museum Catharijneconvent, hun kennis en ervaringen gaan delen met andere kerken. Wat is uw verhaal?

Dit artikel verscheen eerder in de RCE-brochure 'Met Hart en Ziel'.

Tags 
Kerken

Reacties