U bent hier

Europese Unie pakt door op religieus erfgoed

dinsdag 30 oktober 2018 - 17:12

In zijn slotwoord op de internationale conferentie rondom religieus erfgoed te Parijs gaf Michel Magnier, directeur cultuur & creativiteit van het directoraat-generaal onderwijs en culturele zaken van de Europese Commissie aan dat de EU een vervolg gaat geven aan het Europese Jaar van het Cultureel Erfgoed. Hij onderstreepte dat binnen de EU het besef steeds meer doordringt dat de unie een samenwerkingsverband is dat gebaseerd is op gedeelde culturele waarden. Handelsafspraken die daaruit volgen zijn het gevolg van die gedeelde waarden; en niet omgekeerd. Cultuur wordt binnen de EU dan ook niet langer gezien als luxe, maar als noodzaak.

Europa telt zo’n 500.000 religieuze gebouwen en zij geven bij uitstek uitdrukking aan de culturele waarden waar Europa voor staat.
In vervolg op het Europese Jaar bereid men nu een actieprogramma voor waarin sommige activiteiten uit het Europese jaar zullen worden voortgezet, succesvolle initiatieven zullen worden verdiept en geldstromen met elkaar verbonden gaan worden. Dat laatste is interessant met het oogpunt op het verstrijken van de 7-jaarlijkse begroting en de subsidieprogramma s die nu opnieuw vorm gegeven worden (2020-2017) . Verschillende nieuwe onderwerpen wil men daarbij aan bod laten komen zoals erfgoed & open en big data, maar ook zaken als erfgoed & gezondheid en aandacht voor jong erfgoed. Ook wil men het charter van Venetië updaten om een meer moderne manier van omgaan met de restauratie en het behoud van erfgoed te bepleiten. Niet alleen zal er daarbij aandacht zijn voor de materie van een gebouw, maar ook voor zijn verhalen en identiteit.

Ten aanzien van religieus erfgoed gaf hij aan dat het van belang is dat het accent wordt gelegd op het gebruik van de gebouwen. Zij het voor religieus of ander gebruik. Dat sloot naadloos aan bij de teneur van de conferentie in Parijs die georganiseerd werd door het seculiere internationale samenwerkingsverband Future for Religious Heritage (FRH)  en waar verschillende vormen van gebruik besproken werden. Binnen het nieuwe actieprogramma zullen een aantal activiteiten worden benoemd die rechtstreeks van toepassing zijn op religieus erfgoed. Zo zal er veel aandacht zijn voor meervoudig gebruik en herbestemming van kerken. Want inmiddels is volgens Magnier een nieuwe ‘Baukultur’ in Europa is ontstaan, waarin het hergebruik van erfgoed steeds gebruikelijker wordt.

Hergebruik van kerken, die in veel landen in rap tempo hun religieus gebruik verliezen, zal dan ook hoog op de agenda komen. Dat geldt ook voor de toegankelijkheid van dit erfgoed. Zo zal er onder meer aandacht zijn voor duurzaam toerisme. Meer in z’n algemeenheid leent het nadenken over het toekomstig gebruik van religieus erfgoed zich volgens Magnier echter vooral voor een integrale aanpak waarin culturele waarden verbonden worden met sociale, ruimtelijke en economische waarden. Voor landen uit oost- of zuid Europa is zo’n integrale aanpak vaak nog onbekend, maar voor Nederland is het eerder al gebruik dan uitzondering. Het nieuwe EU programma lijkt straks dan ook de nodige kansen voor Nederland te gaan bieden. We volgen het met spanning.

Reacties