U bent hier

Ritueel als rouwbegeleiding

dinsdag 26 februari 2019 - 08:26

Miranda Megens onderzoekt de inzet van rituelen bij kerken in transformatie.

Hoe kunnen rituelen ingezet worden om acceptatie bij de sluiting en transformatie van kerkgebouwen te vergroten? Miranda Megens doet hier onderzoek naar.

Een kerk gaat sluiten. Of een kerkgebouw wordt herbestemd. Soms krijgt het kerkgebouw niet eens een maatschappelijke functie maar wordt er bijvoorbeeld een bierbrouwerij in gevestigd. Voor de kerkgangers, en vaak ook voor omwonenden, zijn dat dramatische - soms zelfs traumatische - gebeurtenissen die weerstand en verdriet kunnen oproepen. Het is dus van groot belang om dit soort processen te begeleiden met een goede communicatie tussen alle betrokkenen. Maar ook rituelen kunnen daarbij helpen. Inzet van tastbare of overdrachtelijke rituelen kan betrokkenen helpen de rouw en het afscheid van hun kerkgebouw te verzachten.

Van dit soort rituelen zijn al enkele voorbeelden. Zo zijn er kunstenaars die de sluiting of afbraak van een betekenisvol gebouw begeleiden met handelingen die eraan bijdragen dat de betrokkenen deze verandering een plek kunnen geven. En er zijn voorbeelden van kerken waar een plek behouden blijft waar mensen een kaarsje kunnen opsteken en hun gebeden kunnen doen. Daarnaast kan het bijvoorbeeld ook belangrijk zijn om tastbare overblijfselen uit de tijd dat het kerkgebouw in religieus gebruik was een plek te geven binnen het nieuw gebruik van het gebouw.

Miranda Megens, masterstudent ‘Ritual in Society’ aan de Universiteit Tilburg, onderzoekt als stagiaire binnen het programma Toekomst Religieus Erfgoed de inzet van rituelen bij kerken in transformatie. De inventarisatie moet een staalkaart aan voorbeelden opleveren, een beknopt wetenschappelijk kader schetsen en conclusies en aanbevelingen geven voor de inzet van rituelen om acceptatie bij sluiting van kerken en van kerken in transformatie te vergroten.

Kent u zelf kerken, praktijkervaringen, personen of organisaties die op dit aspect als voorbeeld kunnen dienen? Stuur dan uw tips naar: m.megens@cultureelerfgoed.nl.

Reacties