U bent hier

Verduurzaming kerkgebouwen komt op gang

dinsdag 28 mei 2019 - 15:48

Grote gebouwen, verouderde infrastructuur, beperkte middelen. Kerkgebouwen, moskeeën en hindoetempels verduurzamen - het is een opgave met hobbels. Maar steeds vaker bundelen religieuze organisaties en ambtenaren hun krachten om ‘sociale en ecologische rechtvaardigheid’ te realiseren.

‘We laten nu bij zes gebedshuizen de cv-installaties aanpassen. Waterzijdig inregelen is een kleine, eenvoudige ingreep waarmee je 20 procent energie kunt besparen’, vertelt Ron Lazaroms. Hij is vanuit de gemeente Den Haag opdrachtgever van Geloven in Groen. Met dit project geeft Den Haag christelijke, islamitische en hindoeïstische gebedshuizen een steuntje in de rug bij het lastige vraagstuk van verduurzaming. Lazaroms: ‘We willen op deze manier religieuze organisaties meenemen in het breder nadenken over duurzaamheid.’

Duurzaamheidskringen

Het gemeentebestuur van Den Haag wil in 2030 klimaatneutraal zijn en in deze periode stappen in die richting zetten. De stad steunt daarom organisaties en bedrijven in zogenaamde duurzaamheidskringen. Geloven in Groen is zo’n duurzaamheidskring. Momenteel bestaat de Haagse kring uit meer dan 20 deelnemende gebedshuizen. Geloven in Groen begon in september 2017 en wordt in 2020 geëvalueerd.

In de praktijk

Hoe gaat Geloven in Groen praktisch in z’n werk? Lazaroms: ‘Het project wordt uitgevoerd door stichting Initiatives of Change (IofC). Zij organiseren themabijeenkomsten waar wordt gesproken over onder andere energie, afval, groen en voedsel. Daarnaast krijgen alle deelnemers een quick scan waarmee het gebouw en de bedrijfsvoering worden getoetst op diezelfde thema’s. De organisaties maken dan verduurzamingsplannen en wisselen hun kennis en ervaringen uit.’

Dilemma’s

Wat wordt er op de bijeenkomsten meer precies besproken? Lazaroms: ‘Iedereen droomt van zonnepanelen. Maar vaak moet je toch beginnen met eerst eens goed isoleren. Alleen, welke technieken gebruik je daarvoor? Wie laat je het doen? Of kun je het zelf met vrijwilligers? Hoe kom je aan het geld? Zijn er potjes? En wegen de kosten wel op tegen de baten? Een kerk die een of twee keer per week open is, heeft een ander verhaal dan een hindoetempel die dagelijks in bedrijf is. Het gaat niet alleen over energiebesparing. Enkele gebedshuizen leggen nu ecologische tuinen. Het is mooi om te zien hoe de uitwisseling over al die onderwerpen – vaak tussen beheerders – op gang komt.’

De deelnemers van Geloven in Groen (foto: Martine Sprangers)

Rituelen en voedsel

De duurzaamheidskringen bieden ook ruimte om met elkaar te praten over duurzaamheid in relatie tot de verschillende religies. Lazaroms: ‘De hindoes en moslims doen in hun rituelen bijvoorbeeld veel met voedsel. In workshops wordt nu besproken hoe je daar bewuster en zuiniger mee om kunt gaan. Ook belangrijk is dat op deze manier bevolkingsgroepen met elkaar in contact komen waar dat anders niet snel zou gebeuren. Ook voor ons als gemeente geldt dit. Wij verbeteren door dit project onze contacten met gemeenschappen met diverse achtergronden.’

Evaluatie

Er zijn nu 7 bijeenkomsten geweest, met nog 2 te gaan. Hoe belangrijk en interessant Lazaroms de sociale en interreligieuze aspecten van het project ook vindt, volgend jaar moet wel blijken dat de gebedshuizen stappen zetten qua CO2-reductie: ‘Er zijn inmiddels veel plannen gemaakt, maar de uitvoering blijft nog achter. Voor een eventuele verlenging van het project is het belangrijk dat we over ruim een half jaar toch ook lagere meterstanden kunnen noteren.’

Groen geloven

Den Haag is niet de enige stad waar overheid en gebedshuizen elkaar vinden in verduurzaming. ‘In mijn woonplaats Tilburg staat het nog in de kinderschoenen – de besluitvorming is nog niet zover. Maar de kans is heel groot dat de burgerlijke en kerkelijke gemeenten hierin samen gaan optrekken’, zegt Atie de Vos. Ze is vanuit stichting Kerk in Actie betrokken bij Groenekerken.nl en het evenement ‘Groen Geloven’ – een initiatief van GroenGelovig en GroeneKerkenactie, dat op 5 oktober 2019 plaatsvindt in het Dominicanenklooster in Zwolle. 

Doorbraak

Groenekerken.nl begon in 2010 als een platform dat kerken op weg helpt met een toolkit vol praktische tips, netwerkmogelijkheden en andere informatie. Leidde de site aanvankelijk een wat sluimerend bestaan, afgelopen jaar vond een doorbraak plaats. Het aantal aangesloten kerken, dat het ‘Ik ben een groene kerk’-predicaat mag voeren, steeg van 150 naar ruim 250 kerken, vertelt Atie de Vos. In 2016 sloot Islamitische Stichting Nederland (ISN) zich aan om naast groene kerken ook het aantal groene moskeeën in Nederland uit te breiden.

Vrijzinnig en rechts

Ook tijdens Groen Geloven, dat op 5 oktober wordt georganiseerd, worden de krachten gebundeld. Het evenement biedt colleges, duurzame proeverijen en workshops – variërend van ‘God in de supermarkt’ tot ‘leven zonder afval’ tot ‘subsidies voor zonnepanelen’. Het wordt dit jaar voor het eerst mede mogelijk gemaakt door de ChristenUnie en de EO.

De Vos: ‘In Groen Geloven komen allerlei denominaties bij elkaar, die politiek gezien en qua geloofsopvattingen vaak ver uit elkaar liggen. Je ziet dat zowel de vrijzinnige als meer rechtse gelovigen elkaar nu vinden in verduurzaming. Het is mooi dat we zo samen met elkaar een groene vuist kunnen maken.’

Meer weten?

Geloven in Groen in Den Haag

Groenekerken.nl

Groen geloven/Groene kerkendag 2019

Groene moskeeën

Reacties