U bent hier

Waarderingsmethode: in Rotterdam krijgen religieuze gebouwen cijfers

donderdag 28 november 2019 - 12:12

Voorop staat wat de kerkeigenaar met z’n gebouw wil. Dat gesprek voert de gemeente Rotterdam, waarbij de gemeente beziet of en hoe ze de eigenaar kan faciliteren. Maar daarbij speelt ook de vraag welke waarde je zelf hecht aan de kerkgebouwen binnen je gemeentegrenzen. Als eerste stap geeft Rotterdam zijn 158 religieuze gebouwen cijfers op de criteria cultuurhistorie, stedenbouw, interieur en architectuur. Zo krijgt elk gebedshuis een score. ‘Die scores vormen onze bagage. Intern dienen ze als referentiekader voor een uiteindelijke weging. En als we in gesprek gaan met eigenaren en gemeenschappen, komen we beter beslagen ten ijs.’

Scores geven is arbitrair en, als je niet oppast, controversieel. Hoezo krijgt kerk X 54 punten? En kerk Y maar 41 punten? ‘We zijn ons daar goed van bewust’, vertellen de ambtenaren van Bureau Monumenten en Cultuurhistorie tijdens de kennissessie, die in het teken staat van de ‘Rotterdamse methode’. De scores worden dan ook niet ingezet in het contact met eigenaren en gemeenschappen. Beleidsmedewerker Floor Vierenhalm: ‘Je moet het echt zien als een eerste stap om zelf inzicht te krijgen in het totaal aan kerkgebouwen van Rotterdam. Zo kwamen we bijvoorbeeld tot het verrassende inzicht dat er zo’n 25 kerkgebouwen hoger scoren dan de kerken die ooit aangewezen zijn als gemeentelijk monument. Niet gek natuurlijk want die monumenten zijn destijds niet aangewezen vanuit een vergelijkende analyse van alle gebouwen. Die analyse hebben we nu pas.’

Criteria

Een extern bureau heeft de gebouwen gewogen op vier criteria:
- cultuurhistorische waarde: heeft dit gebouw een bijzonder verhaal?
- stedenbouwkundige waarde: is het een landmark, wat is de samenhang met de buurt?
- interieur: is de inventaris waardevol?
- architectonische waarde: hoe uniek is het gebouw, hoe goed bewaard en gedetailleerd?

Hulpmiddel

De volgende vraag is natuurlijk: wat ga je met deze waarderingen doen?  Vierenhalm: ‘Deze lijst met scores vormt voor ons een hulpmiddel en een gespreksdocument. Een hulpmiddel om bijvoorbeeld beter te zien waar nu de waarde zit van een gebouw. Maar ook als je op gebiedsniveau kijkt: wat hebben we daar staan en hoe verhouden die gebouwen zich tot elkaar en tot de buurt? De lijst is bijvoorbeeld ook handig als onze collega’s van Gebiedsontwikkeling ergens willen slopen en bouwen. Dan praten ze eerst met ons en kan de lijst helpen om beter afgewogen beslissingen te nemen.’

Gesprek

Ook in het contact met eigenaren en gemeenschappen heeft de lijst nut. Vierenhalm: ‘Er loopt nu bijvoorbeeld een onderzoek onder de eigenaren naar de staat van de religieuze gebouwen. Dan komt zo’n lijst ook van pas. We gebruiken de scores niet als onderwerp van gesprek. Maar wel als eigen input, zodat we beter dan voorheen weten waar we het over hebben.’

Vertaalslag

De volgende stap, zegt Vierenhalm, is een verdere vertaalslag van de scorelijst naar een meer beschrijvend afwegingskader, zonder cijfers: ‘We werken nu aan thema’s/categorieën om de gebouwen op stedelijk niveau af te wegen. Dan kun je denken aan thema’s als ‘wederopbouwstad’ en ‘havenstad’. Zo willen we voorkomen dat we appels met peren vergelijken.’

Meer weten? 

Bekijk hier een toelichting op de waarderingsmatrix en de samenvatting in één A4 van deze sessie.

Reacties