U bent hier

Ode aan de passanten

Wellicht bent u de afgelopen maanden op vakantie geweest. Ongetwijfeld bent u, als lezer van deze nieuwsbrief, dan ook een kerk, synagoge of moskee binnengestapt. Als reiziger ben je dan altijd weer verwonderd over de wijze waarop elk gebedshuis zich anders toont en zich aan je ontvouwt. Om stil van te worden. Lees in deze nieuwsbrief ook het artikel uit NRC waarin de minister van Cultuur van kerk tot kerk wandelt. Maar de reis gaat voort en als passanten dragen we de herinnering in ons hart met ons mee. Of we slaan een afbeelding op in onze telefoon om onze verwondering met anderen te kunnen delen. 

De vrijwilliger
Overdrachtelijk gezien zijn we slechts passanten vergeleken met de duur waarvoor een gebedshuis is gebouwd. Maar sommige voorbijgangers verbinden zich voor langere tijd met hart en ziel aan zo’n gebouw: de vrijwilligers. Vrijwilligers zetten zich in om religieuze bijeenkomsten luister bij te zetten. Ze zingen in een koor, spelen op het orgel, poetsen het zilver, onderhouden het kerkhof of ondersteunen ouderen en zieken in de buurt. En ook het lidmaatschap van een bestuur of commissies gebeurt veelal op basis van vrijwilligheid. Feitelijk wordt een kerk gedragen door vrijwilligers. Misschien kun je zelfs stellen: ‘geen kerk zonder vrijwilligers’.

Welverdiende ode
Die vrijwilliger is echter vaak onzichtbaar. Hij of zij functioneert veelal op de achtergrond en staat lang niet altijd even graag in de spotlights. De Stichting Oude Groninger Kerken (SOGK) heeft in het kader van haar 50-jarig jubileum haar vrijwilligers nu een keer wel expliciet in het zonnetje gezet. Fotograaf Taco Anema maakte een fotoserie van de vele vrijwilligers die de meer dan 90 kerken van de SOGK leven in blazen. En de titel van de tentoonstelling is ‘Passanten’. De vrijwilliger die weliswaar ook maar een tijdelijke passant is in het eeuwen durende bestaan van een oude Groninger kerk, maar die zich wel inzet voor zijn of haar kerk. Met noeste arbeid, doorzettingsvermogen en opofferingsbereidheid. De tentoonstelling is dan ook een welverdiende ode aan die vrijwilliger.

Reflecteer uzelf
De fotoserie Passanten van Taco Anema is eerder dit jaar geëxposeerd in de Groninger Der AA-kerk en is van 16 september tot 10 oktober te zien bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. U vindt ons op Smallepad 5 in Amersfoort. De foto’s worden getoond in de context van een ‘spiegelend kerkgebouwtje’ – een kunstwerk vormgegeven door Studio 212 Fahrenheit. Deze spiegelende kerk roept vragen op als: hoe verhoud ik mijzelf tot een kerkgebouw? Maar misschien ook wel: heb ik wel voldoende oog voor het belangrijke werk dat ‘passanten’ leveren? Kom langs en reflecteer uzelf. Tijdens kantooruren kunt u gewoon even binnenlopen; de koffie staat altijd klaar. 

Ontmoeten
En wilt u de passanten van de Groninger kerken in het echt ontmoeten? Ook dat kan. De meeste kerken van de SOGK zijn namelijk dagelijks opengesteld. En ik beloof u: als u deze kerken bezoekt, ervaart u dezelfde verwondering als toen u eerder op vakantie in het buitenland die ene bijzondere kerk binnenstapte. Ik zou zeggen: kom, zing, vecht, huil, bid, lach, werk en vooral: bewonder.

Frank Strolenberg
Toekomst Religieus Erfgoed

Nieuwsbrief nummer: 41 • Verstuurd op: dinsdag 27 augustus 2019 - 15:21