U bent hier

Over schoonheid en verlies

Deze nieuwsbrief bevat een bijzonder boeketje aan artikelen. Ogenschijnlijk een bont mengsel aan verhalen. Toch viel mij één gemeenschappelijke noemer op: emotie. Telkens weer als het over kerkgebouwen gaat komen gevoelens op tafel. En regelmatig lijken partijen daarin tegenover elkaar te staan. Zo is er momenteel commotie over de tentoonstellingen in de Oude Kerk in Amsterdam waarbij de gebruikers en kunstenaars de degens kruisen. Tegelijkertijd hebben de kunstuitingen die in het kader van het programma Kerk en Kunst plaatsvonden veel waardering ontvangen van kerkeigenaren en kerkgangers. Er is door Pieter van Vollenhoven lof uitgesproken voor 9 recent herbestemde kerkgebouwen, terwijl de bisschop van Groningen-Leeuwarden in de pers z’n twijfel uitspreekt over al die beoogde herbestemmingen. Moet dat nou zo nodig? Ook is er een indrukwekkende inventarisatie in de maak van zo’n 1.250 moderne kerken die na 1965 gebouwd zijn. Kerkgebouwen die eerst nauwelijks in beeld waren. Met in die groep een aantal heel bijzondere gebouwen die erg nieuwsgierig maken naar de rest. En tegelijkertijd is er rouw om de vele branden die de kerkgebouwen de afgelopen jaren hebben geteisterd. Met als nieuw dieptepunt de recente brand in de kerk in Hoogmade. Maar liefst 430 kleine en grote branden in de afgelopen 10 jaar, zo laten de feiten zien. Tegelijkertijd roept dit ook het bewustzijn op dat actie nodig is. Een praktische handreiking ‘brandveiligheid voor kerkeigenaren’, samengesteld door een groep betrokken organisaties, is daarin een belangrijke stap.  

Al die emoties laten iets verbindends zien. Ongeacht waar je ook staat in je mening; kerkgebouwen liggen mensen na aan het hart. Ze zijn diep geworteld in onze cultuur en samenleving. Dus is het niet vreemd dat elke verandering gepaard kan gaan met soms heftige emoties. Goed dus, dat er bij het strategisch nadenken over de toekomst van kerkgebouwen aandacht is voor die gevoelens. In de Expertmeeting van 14 november jl over kerkenvisies was dit een terugkerend onderwerp van gesprek. Goed ook dat de wetenschap aandacht geeft aan zoiets als emotie-netwerken. Want het gaat nooit alleen maar om stenen; het gaat bij kerkgebouwen altijd over de menselijke gevoelens, ervaringen en overtuigingen die achter die gebouwen schuilen. Laten we daar rekening mee houden; maar laten we vooral rekening met elkaar houden.

Frank Strolenberg
Programmaleider Toekomst Religieus Erfgoed

Nieuwsbrief nummer: 54 • Verstuurd op: woensdag 4 december 2019 - 09:45